Over dit project
Dit project is gemaakt door Martijn Aslander. Ik ben technologiefilosoof, auteur van vijftien boeken — waaronder Easycratie, Nooit af en Ons werk is stuk, en onlangs twee boeken over Obsidian, een krachtige en gratis tool voor informatieautonomie — en al meer dan twintig jaar bezig met de vraag hoe mensen en organisaties omgaan met informatie. Dat werk leidde tot het begrip Digitale Fitheid, tot meer dan 2.500 presentaties en tot een overtuiging die steeds sterker werd: informatisering hoeft niet zo ingewikkeld te zijn als we het hebben gemaakt.
In 2025 begon ik die overtuiging te bewijzen door zelf een persoonlijk informatiesysteem te bouwen met behulp van AI. Niet als experiment of als hobby, maar als werkend bewijs dat een enkel persoon met de juiste gereedschappen hetzelfde kan bereiken waar organisaties jarenlang over vergaderen. Wat er ontstond is een moderne versie van de Memex, de mythische machine die Vannevar Bush in 1945 beschreef in As We May Think — een systeem dat alles wat ik tegenkom documenteert, verbindt en doorzoekbaar maakt.
Datzelfde systeem en dezelfde methode richtte ik eerder op de Zettelkasten van Niklas Luhmann, het beroemdste kennissysteem uit de academische wereld. En nu op het oorlogsarchief van de provincie waar ik vandaan kom. De Groninger Oorlogspuzzels zijn daarmee de derde toepassing van een aanpak die ik in de praktijk ontwikkelde: grote hoeveelheden ongestructureerde informatie informatiseren met Agentic AI, en de patronen zichtbaar maken die met het blote oog onzichtbaar blijven.
De kaarten komen uit het archief van het Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen (OVCG), onderdeel van de Groninger Archieven, toegangsnummer 2183. Alle kaarten zijn publiek toegankelijk.
Dit experiment is een toevallige maar heel logische bijvangst van de Pilot Informatieautonomie, een doorlopend laboratorium waar ik met een kleine groep gemotiveerde mensen, gesteund door een raad van advies, werk aan precies dit soort vragen — vragen die bij de overheid spelen en leven, en die we inzichtelijk en praktisch hanteerbaar proberen te maken.
Op 9 april 2026 presenteer ik dit project voor het eerst bij het VOGIN-IP congres in de OBA in Amsterdam.
Het doel van dit project is dit oorlogsarchief op een geheel nieuwe manier ontsluiten, het makkelijk maken om aanvullende puzzelstukjes in te brengen zodat we de puzzel completer kunnen leggen, en in kaart brengen wat we kunnen afleiden uit wat er niet is — want dat is een project op zich. En hopelijk kan het dienen als inspiratie voor anderen die met archieven bezig zijn.
Dit project begon met een kaart. De kaart van de vader van mijn moeder, Albert Lunshof. Mijn opa.