De knipselverwerker

Ik scheur al meer dan 25 jaar stukken uit kranten en tijdschriften. Letterlijk: pagina's losscheuren, oprollen, meenemen. In de trein, op het vliegveld, in een wachtkamer — daar las ik ze. De goede ideeën typte ik over in een taken-app. Een foto van het artikel ging naar Evernote, later Obsidian. Waardevol, maar dood informatiekapitaal — wachtend op ontdekking, op de radar maar onverbonden.

Wat ik scheur valt in twee categorieën. Soms is het breed — iets resoneert vanuit nieuwsgierigheid, zonder dat ik weet waar het bij past. Ik scheur het eruit op gevoel. Andere keren is het specifiek — ik ben ergens mee bezig en het artikel sluit precies aan.

Het probleem was nooit het lezen of het filteren. Na duizenden artikelen weet je vrij snel of iets resoneert. Het probleem was dat elk knipsel in een silo verdween. De taken-app wist niet wat er in Evernote stond. Obsidian wist niet wie ik gisteren had gesproken. Niets kruiste.

Sinds kort verwerk ik scheursels digitaal in mijn bronbibliotheek. Niet als scan of screenshot, maar als gestructureerde bron: wie schreef het, voor welk medium, welke mensen en organisaties worden genoemd, welke begrippen. Het systeem herkent entiteiten en legt ze naast alles wat het al weet.

Gisteravond las ik een artikel over een universiteit die af wil van Amerikaanse technologie. De CIO die dat leidt, ken ik uit een eerdere carrière. Een gemeenschappelijke kennis vindt mijn huidige project interessant en kent haar goed. Het onderwerp — informatie-autonomie — is precies waar dat project over gaat.

Toen ik dat artikel scheurde, was het breed. Ik wist niet dat het specifiek zou worden. Het systeem maakte de kruising die mijn hoofd niet meer bijhoudt. Bij tien artikelen lukt dat nog met je geheugen. Bij honderd niet. Bij duizend al helemaal niet. Het systeem vergeet niet, mist geen namen, en legt verbanden over bronnen heen die jaren uit elkaar liggen.

De brede scheursels zijn daarbij de interessantste. Want juist wat je scheurde zonder te weten waarom, blijkt later ergens bij te passen. Dat patroon was er altijd al — je kon het alleen niet zien.

De mens filtert. Het systeem kruist. Samen zien ze meer dan elk apart.